Referentieproject

Verkenning oplossing beheer governance DSO voor Rijk, VNG, IPO en UvW

Adviseur(s): Ben Kokx
Beleidsterrein: Fysieke leefomgeving
Adviesgebied: Bestuur en organisatie

Verkenning oplossing beheer governance DSO voor Rijk, VNG, IPO en UvW

Naar verwachting treedt de Omgevingswet 1 januari 2021 in werking. De wet bundelt ruim 40 wetten, AMvB’s en regelingen die bepalingen bevatten over de inrichting van de fysieke leefomgeving. Om de verbeterdoelen van de stelselherziening te halen is zwaar ingezet op het digitaal verzamelen, ontsluiten en gebruiken van informatie door bevoegde gezagen, burgers, bedrijven en instellingen. Daarvoor wordt het Digitale Stelsel Omgevingswet (DSO) ingericht. In 2015 is hierover tussen Rijk, VNG, IPO en UvW een Bestuursakkoord gesloten en in 2016 een Financieel Akkoord.
 
Na twee jaar liep de discussie vast op de vraag hoe de governance op het beheer van DSO in te richten. Belangrijke punten waren hoe om te gaan met de ministeriële stelselverantwoordelijk voor de uitvoering van de Omgevingswet en het DSO in relatie tot verantwoordelijkheid van de 400 bevoegde organen voor de kwaliteit van de informatie die in het DSO opgenomen wordt,  en verdeling van de zeggenschap in relatie tot ieders financiële bijdrage in de € 25 miljoen en later € 57 miljoen beheerkosten op jaarbasis.
 
In driekwart jaar is stapsgewijs het beheersvraagstuk verdiept, zijn verantwoordelijkheden en belangen in kaart gebracht, is gewerkt aan het inzicht dat interbestuurlijk besturen betekent zeggenschap delen en is gewerkt aan de acceptatie van het feit dat interbestuurlijk besturen iets anders is dan het samen managen van de uitvoering. Vervolgens zijn verschillende scenario’s voor de governance van het beheer verkend, gewogen en van een conclusie voorzien. Het besluitvormingsproces is begeleid en de afspraken vastgelegd in de beheerovereenkomst die in december 2018 ondertekend is door de Minister BZK en vertegenwoordigers van VNG, IPO en UvW.
 
Ben heeft in deze opdracht zijn vaardigheid om complexe vraagstukken te ontleden, te ordenen in hanteerbare brokken en dat stap voor stap uit te werken in heldere voorstellen ingezet. Hij heeft dat gecombineerd met zijn vermogen om met tact en doorzettingsvermogen toe te werken naar een voor alle partijen aanvaardbaar resultaat. Zijn besef van de noodzaak een arrangement te maken dat juridisch deugt, bestuurlijk past, doelmatig is en organisatorisch kan werken was zijn belangrijkste kompas.