KokxDeVoogd is een organisatieadviesbureau
voor overheden en maatschappelijke dienstverleners.
Terug

Datum | 14-06-2018
Auteur | Saskia de Boer
Adviseur Bestuurlijk organisatierecht
s.deboer@kokxdevoogd.nl
06 - 55 33 52 80

 
 
Gemeenschappelijke regeling alleen goed gelanceerd via drietrapsraket

Voordat een Gemeenschappelijke Regeling definitief wordt, moet verplicht een drietal formele stappen in de bestuurlijke besluitvorming worden gezet. Omwille van de snelheid – of uit gemakzucht – wordt de derde stap regelmatig overgeslagen. Dat levert een onnodig gebrek in de besluitvorming op. Lees in dit blog waarom voor een rechtsgeldige totstandkoming van een gemeenschappelijke regeling alle drie de stappen doorlopen moeten worden.

De drietrapsraket
Voor het aangaan van een gemeenschappelijke regeling waar colleges, en/of burgemeesters, en/of dagelijks besturen deel van uitmaken,  is de toestemming nodig van raden, staten of een algemeen bestuur. Een concept besluit daarvoor wordt voorbereid door het college of het dagelijks bestuur. In de vergadering van dit bestuursorgaan – gemakshalve wordt in dit blog uitgegaan van het college van een gemeente – wordt (in een “principebesluit”) besloten dat 1) men graag aan een gemeenschappelijke regeling deel wil gaan nemen en 2) daarom het concept van de gemeenschappelijke regeling die tot stand moet komen, aan de raad wordt voorgelegd. Het college verzoekt de raad daarbij toestemming te verlenen om de betreffende regeling als college aan te mogen gaan. Een dergelijke voorbereiding is ook nodig als de raden eveneens deel gaan uitmaken van de regeling. Dat is stap één.
 
Vervolgens besluit de raad (naar verwachting) tot het verlenen van toestemming: dat is stap twee. Pas daarna kan het college daadwerkelijk besluiten tot het aangaan (of treffen) van de regeling: dat is stap drie.

Formele eisen Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr)
Regelmatig zie ik dat stap drie wordt overgeslagen en dat men probeert een alles-in-één besluit te construeren in het eerste principebesluit. Dat besluit wordt dan “onder voorbehoud van goedkeuring door de raad” automatisch omgezet in een besluit tot het aangaan van de regeling zodra de raad die toestemming heeft verleend. Althans, dat is de bedoeling. Deze constructie levert geen volwaardig besluit tot het aangaan van een gemeenschappelijke regeling op. Noch de Wgr, noch de Algemene wet bestuursrecht (Awb) voorzien in deze optie. De Wgr eist (in artikel 1, tweede lid) dat de colleges pas kunnen besluiten ná de verkregen toestemming. De toestemming is noodzakelijk voor het college om daarna het definitieve besluit te kunnen nemen. Bij het overslaan van stap drie wordt eigenlijk een toestemming achteraf en daarmee een goedgekeurd besluit gecreëerd.
De Awb kent enerzijds de figuur van toestemming en anderzijds de figuur van goedkeuring. Beide figuren hebben een eigen plaats in de wet gekregen (artikel 10:25 goedkeuring, artikel 10:32 toestemming). De constructie van goedkeuring mag alléén gebruikt worden als daarvoor een wettelijke grondslag bestaat. De Wgr geeft die grondslag niet en eist daarentegen toestemming.

Voorkom een gebrekkige lancering
Het overslaan van stap drie wordt vaak verdedigd omdat men niet “nog een keer voor hetzelfde besluit naar het college wil” en zo tijd en moeite wil besparen. Ik raad deze haastige spoed af!
Voor het rechtsgeldig tot stand komen van een gemeenschappelijke regeling zijn echt drie stappen nodig. Het comprimeren van twee van die stappen tot één levert een onjuist en onvoltooid besluit op. Hoewel daarover bij mijn weten nog niet is geprocedeerd, zou ik niet graag de eerste overheid zijn die daarop in een procedure wordt aangesproken. Een gemeenschappelijke regeling vertegenwoordigt maar al te vaak een groot belang. Zet dat belang niet op het spel door een gebrekkige lancering!

Herkenning? Verbazing? Interesse? Mocht u na het lezen van dit blog uw verhaal willen delen, nieuwsgierig zijn geworden naar de bijdrage die ik kan leveren aan uw opgaven of naar de opdrachten die KokxDeVoogd uitvoert dan nodig ik u van harte uit contact op te nemen via onderstaande contactgegevens. Bel of mail me via onderstaande contactgegevens.

Saskia de Boer
Adviseur Bestuurlijk organisatierecht
s.deboer@kokxdevoogd.nl
 06-55335280

KokxDeVoogd is gevestigd in Houten. KokxDeVoogd is geregistreerd in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel onder nummer 54502276, met BTW nummer NL8513.30.563.B01.