KokxDeVoogd is een organisatieadviesbureau
voor overheden en maatschappelijke dienstverleners.
Terug

Artikel

Artikel | Samenwerking is noodzakelijk
Auteur | Norbert de Blaay en Arthur Cremers
Telefoonnummer | 06 - 21 22 49 00
Datum | 27-03-2018

KokxDeVoogd adviseert gemeenten 
Samenwerking is noodzakelijk 

Als nieuw raadslid of wethouder stap je vanaf het eerste moment in de complexe wereld van de lokale overheid. Gemeenten voeren een grote diversiteit aan taken uit en leveren een veelheid aan producten en diensten aan bewoners, bedrijven en bezoekers. Een wereld die steeds sneller verandert. 

Dynamiek als gevolg van een groeiend takenpakket, steeds hogere verwachtingenvanuit de omgeving en de toename van automatisering en digitalisering, aldus Norbert de Blaay en Arthur Cremers van KokxDeVoogd.

Norbert de Blaay, directeur en adviseur bij KokxDeVoogd: ‘Veel gemeentelijke taken worden gewoon in eigen beheer uitgevoerd.
Maar een steeds groter gedeelte van deze gemeentelijke taken wordt door bedrijven, (gesubsidieerde) instellingen of in samenwerking met andere overheden uitgevoerd. Ketenre
ie heet dit met een mooi woord. Een allereerste vraag die bij een nieuw raadslid opkomt, is dan ook: hebben we voldoende “grip” op de uiteindelijke uitvoering? Een logische vraag, maar misschien niet de juiste vraag. Zou de vraag niet moeten zijn: hoe kunnen we als gemeenteraad bereiken dat er maatschappelijke toegevoegde waarde ontstaat in de keten? En dat is heel concreet hoor: van bescherming voor hoog water tot het voorkomen van een huisuitzetting.

Foto: links Norbert de Blaay, rechts Arthur Cremers

Samenwerking
Vanuit jarenlange ervaring bij grote adviesbureaus, zagen De Blaay en zijn collega’s in 2012 een niche die tot dan toe onderbelicht was gebleven: samenwerking. Samenwerking is onvermijdelijk voor alle vormen van publieke dienstverlening. De Blaay: ‘Het aantal samenwerkingsverbanden kan een teken zijn dat een gemeentebestuur niet sterk genoeg is, zo staat in het regeerakkoord. Blijkbaar kan een gemeente het niet zelf, is de redenering. Onzin natuurlijk, die stelling. Want onze allergrootste gemeente heeft de meeste samenwerkingsverbanden en dat gaat prima.’ ‘Het gaat erom dat je een bewuste keuze maakt over wat je wel en niet samen doet en dat je consistent bent in je nieuwe rol’, vervolgt De Blaay.‘Als adviseur hebben wij het heel vaak over rollen. Een rol als eigenaar is anders dan de rol als beleidsbepaler. En hoe ga je in je rol als opdrachtgever om met de roep om samenwerking? Wij helpen organisaties om gestructureerd na te denken.’

Ken je eigen belang
Arthur Cremers werkt sinds begin dit jaar als adviseur bij KokxDeVoogd.‘Als je denkt dat je een bepaalde taak niet meer zelf kan doen, dan is dat een belangrijke eerste stap’, zegt hij.‘Het begin van soms intensieve trajecten om een gemeentelijke taak anders dan wel op afstand te organiseren. Wij gebruiken binnen KokxDeVoogd zes strategische vragen om bestuurders te helpen hun gedachten te ordenen en duidelijke doelstellingen te formuleren. Voor een succesvolle samenwerking is het belangrijk dat die verkenning bij partners zorgvuldig en eerlijk wordt gedaan. Pas als je denkt dat je partners gevonden hebt, kan gekeken worden of de eigen belangen beter samen gerealiseerd kunnen worden dan alleen.’ Als je je eigen belang niet kent of durft te erkennen, zal je uiteindelijk ook teleurgesteld worden in de samenwerking, meent Cremers.‘Daarom is stap vier in het model ook zo belangrijk: ken je eigen belang en dat van je partner. Durf jij je hard te maken voor het belang van jezelf op een manier dat de ander er ook beter van wordt? Ook als het straks moeilijk wordt, bijvoorbeeld bij bezuinigingen of belangentegenstellingen? Neem de tijd om dit soort vragen goed te verkennen, voordat je begint’, luidt zijn advies.

Niet in beton gegoten
‘Samenwerkingsverbanden moeten voldoende dynamisch zijn en mogen zeker niet in beton gegoten zijn’, aldus De Blaay. ‘Natuurlijk worden veel samenwerkingen tussen gemeenten voor een langere periode aangegaan om de doelstellingen te bereiken. Dat geldt voor geformaliseerde samenwerkingen zoals een gemeenschappelijke regeling, maar dat geldt ook voor bijvoorbeeld een bestuurlijke tafel of een kennisnetwerk. Het adaptieve vermogen van een samenwerkingsverband is een belangrijke succesfactor voor de waardering van de deelnemers. Hier heeft de directeur van een gemeenschappelijke regeling een belangrijke rol. Minstens zo belangrijk is om een samenwerking levend te maken. Ga op werkbezoek met de raadsleden uit de hele regio bij een sociale werkvoorziening en ga luisteren hoe bedrijven en een Omgevingsdienst omgaan met milieuhandhaving. Dat is net zo belangrijk als het vaststellen van de stukken in een vergadering.’

Reflectie
De Blaay: ‘Wij komen dit jaar graag langs bij raads- en collegeleden om ze mee te nemen in de wondere wereld van de gemeentelijke samenwerking. Het is mijn ervaring dat het ongelofelijk belangrijk is om aan het begin van een nieuwe bestuursperiode stil te staan bij je eigen belangen, de belangen van de ander en de intrinsieke wil. Een middag of avond van reflectie kan de vier bestuursjaren veel effectiever maken. En ook nog veel leuker trouwens.’

Samenwerken of niet?
1. Strategie: kunnen wij het zelf of willen/moeten wij daarvoor met anderen samenwerken?
2. Doelstelling: wat willen wij bereiken?
3. Partners: wie zijn dan de natuurlijke partners?
4. Belang/wil: is sprake van gedeeld belang en intrinsieke wil?
5. Vormgeving: welke samenwerkingsvorm is passend?
6. Realisatie: hoe ziet de transitie er uit?

KokxDeVoogd is een jong, betrokken en energiek organisatieadviesbureau voor publieke en maatschappelijke organisaties. Het team van KokxDeVoogd heeft veel expertise op het gebied van procesregie en bestaat daarnaast uit specialisten op het terrein van financiën, juridische zaken, ICT en HRM. Als ervaren gids helpen wij onze klanten om hun veranderende complexe opgaven te realiseren.

Neem voor meer informatie contact op met Norbert de Blaay (n.deblaay@kokxdevoogd.nl) of Arthur Cremers (a.cremers@kokxdevoogd.nl) of bel naar 088-1164 000.

KokxDeVoogd is gevestigd in Houten. KokxDeVoogd is geregistreerd in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel onder nummer 54502276, met BTW nummer NL8513.30.563.B01.