KokxDeVoogd is een organisatieadviesbureau
voor overheden en maatschappelijke dienstverleners.
Terug

Artikel

Artikel | Omgevingswet: samen bouwen?
Auteur | Elise van der Leest en Eric Dorscheidt
Telefoonnummer | 06 - 41 12 07 28
Datum | 10-08-2017

Omgevingswet: samen bouwen?

De invoering van de Omgevingswet gaat verder dan het opstellen en toepassen van een nieuw wettelijk instrumentarium. De wet verandert de relatie tussen overheid en samenleving. Dit vraagt om een andere manier van werken, politiek commitment en bestuurlijke daadkracht, maar bovenal is samenwerking een ‘must’. KokxDeVoogd heeft een visie ontwikkeld op de Omgevingswet, waarin juist deze samenwerking een plek heeft.

Een weg  naar het wat en hoe

Voorspelbaarheid, inzichtelijkheid en gebruiksgemak, bestuurlijke afwegingsruimte, integraliteit en het versnellen en verbeteren van de besluitvorming zijn de aansprekende centrale items. Hoopgevend, maar wat is de ambitie en impact voor uw organisatie? En hoe kan uw organisatie anticiperen op de komst van de Omgevingswet? Onze klanten zijn aan de slag met deze vraagstukken en bevinden zich in verschillende (ontwikkel)stadia. Wij zien de invoering van de Omgevingswet vooral als een weg met veel variabelen, waarbij iedere organisatie andere afslagen neemt om bij zijn of haar bestemming te komen. Een van die keuzes gaat over het vraagstuk van samenwerking op inhoud en uitvoering.


Interbestuurlijke samenwerking op inhoud?

De Omgevingswet overstijgt de grenzen van een individuele provincie, gemeente of waterschap. Veiligheid, milieu en volksgezondheid zijn thema’s die minimaal vereisen dat andere partners worden betrokken op inhoud en op onderdelen in de uitvoering. Het is bij wet vereist om afstemming te hebben met andere overheden voor onder andere de omgevingsvisie en het omgevingsplan. Deze afstemming bestaat ook in de huidige praktijk, en krijgt meer gewicht en dynamiek met de komst van de Omgevingswet.

De uitvoering samen organiseren?

De invoering van de Omgevingswet roept ook de vraag op of meer (intensieve) samenwerking in de uitvoering noodzakelijk is. De functie van het zijn van bevoegd gezag verandert niet, maar de wijze waarop deze zijn taak moet uitvoeren verandert wezenlijk. De vraag is dus of uw organisatie de bestuurlijke en de organisatorische veranderopgaaf van de Omgevingswet alleen gaat oppakken, of dat juist samenwerking in de uitvoering nodig en/of wenselijk is? Samenwerking binnen de eigen organisatie is noodzakelijk. De vraag of samenwerking met andere overheden ook vormgegeven zou moeten worden dan wel met wie, kan worden beantwoord op het moment dat de eigen veranderopgaaf helder is.

De congruentiekaart, getoond vanuit het perspectief van gemeenten, toont de complexiteit van het samenwerkingsvraagstuk rond de Omgevingswet. Te zien is hoe verschillende regio-indelingen op elkaar passen. Gemeenten met een hoge congruentie (licht grijs op de kaart) werken iedere keer met dezelfde gemeenten samen en zij liggen geheel binnen de grenzen van één waterschap. Dit is niet goed of fout, maar geeft wel inzicht in de mate van complexiteit op samenwerking binnen de fysieke leefomgeving.

Iteratief proces: ambitie, impact en implementatie

Succesvolle invoering van de Omgevingswet, in de eigen organisatie en in een samenwerkingsverband, vraagt een planmatige aanpak met de mogelijkheid om tussentijds op nieuwe ontwikkelingen in te spelen en zo nodig de aanvankelijk gekozen aanpak bij te stellen.

Het helder krijgen van de veranderopgaaf en de samenwerkingsopgave begint bij het bepalen van het ambitieniveau, maar dat kan niet zonder hierbij zicht te hebben op de impact. Denken vanuit gescheiden fasen tussen ambitie en impact maakt wat ons betreft plaats voor een iteratief proces waarbij heen- en teruggedacht wordt tussen impact en ambitie. Zodra de ambitie bepaald is en de verwachte impact inzichtelijk is kan een implementatieplan worden opgesteld. Het implementatieplan beschrijft het totaal aan activiteiten dat moet worden uitgevoerd om de Omgevingswet succesvol te kunnen implementeren. De vraag naar samenwerking in de uitvoering wordt hierin uiteraard ook beantwoord.

Complexiteit samenwerking Omgevingswet

Congruentie was bij de decentralisaties in het sociale domein een uitgangspunt, en is bij de Omgevingswet wellicht een nog een grotere uitdaging. Zo kunnen de deelnemers in de Veiligheidsregio afwijkend zijn van de deelnemers in de Omgevingsdienst. Of die in de GGD. Daarnaast worden posities en belangen van individuele overheidsorganisaties minder dominant.

 De congruentiekaart, getoond vanuit het perspectief van gemeenten, toont de complexiteit van het samenwerkingsvraagstuk rond de Omgevingswet. Te zien is hoe verschillende regio-indelingen op elkaar passen. Gemeenten met een hoge congruentie (licht grijs op de kaart) werken iedere keer met dezelfde gemeenten samen en zij liggen geheel binnen de grenzen van één waterschap. Dit is niet goed of fout, maar geeft wel inzicht in de mate van complexiteit op samenwerking binnen de fysieke leefomgeving.

Organisatieadviesbureau KokxDeVoogd

De Omgevingswet is een opgave voor alle provincies, gemeenten en waterschappen. Alleen en in samenwerking. Als ervaren gids vertaalt KokxDeVoogd trends en ontwikkelingen in de samenleving en in wet- en regelgeving naar vaak nieuwe, complexe opgaven en kansen voor de publieke taakuitvoering. Zo ook voor de Omgevingswet. Met onze inzichten en ervaring helpen wij organisaties graag bij deze majeure opgaven.

KokxDeVoogd is gevestigd in Houten. KokxDeVoogd is geregistreerd in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel onder nummer 54502276, met BTW nummer NL8513.30.563.B01.