Aanpak

KokxDeVoogd is een gids voor overheden en maatschappelijke dienstverleners. Onze adviseurs hebben jarenlange ervaring met complexe veranderopgaven. Een greep uit onze beproefde methodieken:

Referentiekader decentrale samenwerking

De afgelopen jaren is het aantal decentrale publieke samenwerkingsverbanden enorm toegenomen. Gemeenten zijn meer en meer met elkaar, met provincies of met waterschappen gaan samenwerken. Hoewel aard, omvang en totstandkoming van de samenwerkingsverbanden enorm verschillen, hebben de meeste één ding gemeen: het zijn instrumenten van verlengd lokaal bestuur, opgericht met een bepaalde doel.

Veelal worden deze samenwerkingsverbanden outputgericht aangestuurd. De laatste tijd blijkt deze manier van sturing van samenwerkingsverbanden te beperkt. Dit komt vooral tot uiting in de discussie over de gebrekkige (democratische) legitimiteit van samenwerkingsverbanden. Dit vergt een andere kijk op samenwerkingsverbanden: samenwerkingsverbanden moeten vooral maatschappelijke meerwaarde genereren. Het gaat dan vooral om een bijdrage aan maatschappelijke prestaties (outcome). Dit heet ook wel de publieke-waardebenadering. Vanuit deze benadering moeten samenwerkingsverbanden drie elementen continu in samenhang zien: het maatschappelijk belang waar zij voor staan, de legitimiteit voor hun handelen in hun omgeving en de juiste operationele randvoorwaarden in termen van een adequate organisatie en de juiste mensen op de juiste plek.

Deze visie is verder uitgewerkt in de white paper ‘Het geheim van een succesvol samenwerkingsverband‘. In deze white paper presenteren de auteurs het referentiekader decentrale samenwerking. De bijbehorende ‘Vragenlijst referentiekader samenwerkingsverbanden‘ biedt een beknopte checklist op basis waarvan het functioneren van het samenwerkingsverband in kaart kan worden gebracht.

 

Publieke taakanalyse

KokxDeVoogd gebruikt de publieke taakanalyse om de juiste bestuurlijk-juridische vorm van samenwerking te bepalen. KokxDeVoogd kijkt daarvoor naar de aard van de taak: is sprake van een wettelijke of een autome taak? Verder onderzoekt KokxDeVoogd wat partijen van belang vinden bij de uitvoering van die taak. Ook kijkt KokxDeVoogd naar de politiek-bestuurlijke opvattingen die leven bij het bestuur. Het doordenken van de resultaten hiervan leidt tot een keus voor een bestuurlijk-juridische vorm. Dit gaat dan over de rechtsvorm, het uitoefenen van zeggenschap, het afleggen van verantwoording en het houden van grip.

 

Schaalanalysemethodiek

KokxDeVoogd begeleidt overheden in hun zoektocht naar de juiste schaal van uitvoering door een aantal vragen te stellen. Gaat het om een beleidsrijke of juist beleidsarme taak? Wat wil de overheid bereiken met het organiseren van die taak op een andere schaal? En hoe verhoudt zich dat tot de waarden die die overheid belangrijk vindt? Wie zijn de natuurlijke partners en hoe hebben zich georganiseerd? KokxDeVoogd ziet hierbij een duidelijk patroon: uitvoering van beleidsrijke taken vindt veelal plaats op lokale of bovenlokale schaal. Beleidsarme taken worden vaker op bovenlokaal of regionaal niveau uitgevoerd.

 

Ruitmodel

KokxDeVoogd gebruikt het prijswinnende Ruitmodel om organisaties te begeleiden in hun zoektocht naar een concreet antwoord op de trends en bewegingen. Het Ruitmodel zorgt voor een goede verbinding tussen de inhoudelijke zoektocht en het besluit- vormingsproces daarover. Structuur is daarbij een kernwoord. In het Ruitmodel is het meest structurerende element de fasering van de zoektocht. Van agendavorming naar een gezamenlijk handelings- perspectief. Om vervolgens een gezamenlijk handelingsperspectief om te zetten in een strategie en haalbaarheidsonderzoek. Dat dan weer de basis vormt voor een ontwerp en de implementatie ervan. Om tot slot doorlopend te blijven leren door te evalueren.

Maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA)

Steeds vaker willen overheden en maatschappelijke instanties op voorhand op objectieve wijze de maatschappelijke meerwaarde van voorgenomen beleids- of organisatiewijziging aantonen. Met een MKBA kunt u kosten en baten van uw voornemens scherp krijgen en kunt u beter prioriteren. De MKBA maakt inzichtelijk bij welke partijen de (financiele en maatschappelijke) kosten en de baten vallen. Dit helpt om partijen die profiteren te betrekken bij de beleidsuitvoering en financiering.

KokxDeVoogd is bedreven in het opstellen van MKBA’s. KokxDeVoogd maakt een MKBA samen met u en relevante (keten)partners, waar nodig in creatieve sessies met alle betrokkenen (EffectenArena). Onze aanpak levert maatwerk op met navolgbare en gedragen uitkomsten.

 

Meer dan methodieken

Evidence based methodieken en bewezen aanpakken zijn onontbeerlijk. Maar ieder onderzoek en ieder vraagstuk is anders. Want feiten en omstandigheden zijn altijd anders. Grondige kennis van de feiten en diepgaand inzicht in de achtergronden zijn onontbeerlijk voor goed advies. Daarom is ieder advies van KokxDeVoogd altijd op de aard en maat van de opdracht en van de opdrachtgever toegesneden.

 

Impact analyse

Belangrijke wetswijzigingen of voorgenomen nieuw beleid hebben potentieel een grote impact op uw organisatie en op uw eventuele ketenpartners. KokxDeVoogd brengt deze impact voor u in kaart. Met die kennis kunt u de besluitvorming nog beïnvloeden. U weet eerder waar u aan toe bent en u kunt de verwachtingen beter managen. Inzicht in de mogelijke impact helpt u bij de voorbereiding van de implementatie. Met deze kennis kunnen wij een implementatie adviseren, die zo min mogelijk ongunstige effecten heeft in uw organisatie, terwijl de beoogde doelen wel worden bereikt.

KokxDeVoogd heeft ervaring met het opstellen van impact analyses van Rijksoverheid tot lokaal bestuur. Wij voeren deze analyse samen met u uit, waarbij we de belasting op uw organisatie beperkt houden. Onze aanpak bestaat uit beperkt aantal gesprekken met u en relevante (keten)partners, gevolgd door onze analyse en afgesloten door een creatieve sessie met alle betrokkenen. Zo kunnen wij in beperkte tijd maatwerk en gedragen uitkomsten leveren.

Wilt u meer weten over Impact analyses? Stuur dan een email naar Ewout Buckmann of Maarten de Voogd.

 

Risicoverevening

Om de financiële risico’s te beheersen die samenhangen met de uitvoering van de Wmo en de Wet op de Jeugdzorg wordt in diverse regionale samenwerkingsverbanden de mogelijkheden van risicoverevening verkend. Het is belangrijk hierbij de volgende vragen te stellen:

  • Waarom verevenen? Deze vraag moet zowel vanuit de individuele gemeenten als voor de regio als geheel worden beantwoord. Als individuele gemeente is het belangrijk om te weten welk risico zelf kan worden gedragen.
    Als regio is het belangrijk om te weten wat de consequenties voor de continuïteit van zorg zijn wanneer één of meerdere gemeenten in de regio de individuele risico’s niet kunnen dragen.
  • Wat verevenen? De scope van de risicoverevening kan worden afgebakend op productniveau, periode (verevenen voor één of meerdere jaren), of beïnvloedbaarheid van de kosten.
  • Zijn de consequenties aanvaardbaar: gemeenten moeten ofwel bereid zijn om tot een zekere afstemming en uniformiteit in hun beleid t.a.v. de toegang en inkoop van zorg te komen ofwel alleen die zorgvormen onder verevening laten vallen die niet of maar zeer beperkt onder de invloedsfeer van gemeentelijk beleid vallen.

Daarnaast is het van belang om stil te staan bij de consequenties van de risicovereveningsafspraken, waarbij het kan gaan over:

  • Inbreng van de deelnemers in het risicovereveningsfonds en een verdeelsleutel
  • Omgang met tekorten en overschotten
  • Beslissingsbevoegdheid over middelen afstaan/ gezamenlijk uitoefenen
  • Gezamenlijk dragen van uitvoeringskosten
  • Rechtspersoon als uitvoerder nodig

Tenslotte moet worden bepaald of de randvoorwaarden haalbaar zijn en de afspraken uitvoerbaar!

De adviseurs van KokxDeVoogd kunnen voor u de optie van risicoverevening hanteerbaar maken en bieden u een afwegingskader voor besluitvorming.

Over KokxDeVoogd

KokxDeVoogd is een organisatieadviesbureau voor overheden en maatschappelijke dienstverleners.